LogoRld.jpg

header.jpg

Hoogstamboomgaarden, lekkere natuur

Al eeuwenlang houdt de mens zich bezig met het kweken van fruit. De Romeinen brachten de eerste veredelde appel- en perenrassen naar onze streken. Deze hadden mooiere, grotere en lekkerdere vruchten dan de wilde variëteiten.

Plaatselijke monniken, kasteelheren en boeren gingen nadien duchtig door met het kweken van nieuwe rassen. Hierdoor ontstonden verschillende rassen typisch voor België, Vlaanderen, een streek, een gemeente, ...

Van hoogstam naar laagstam

Fruit kweken was voor landbouwers oorspronkelijk geen hoofdactiviteit. Ze plantten hoogstamfruitbomen aan in weiden waar hun koeien en schapen graasden. Zo hadden ze naast vlees en melk ook nog lekker fruit om onmiddellijk op te eten, te bewaren, te stoven, op te leggen of om stroop of cider van te maken.

Na de Tweede Wereldoorlog ging het echter snel bergaf met de hoogstamboomgaarden en met de verscheidenheid aan rassen. De telers schakelden massaal over op laagstamfruitbomen. Om te voldoen aan de vraag van de markt plantten ze boomgaarden aan met slechts twee of drie rassen. Dit brengt een hogere gevoeligheid met zich mee voor ziekten en plagen, maar daar boden bestrijdingsmiddelen de oplossing voor. De hoogstammen werden massaal gerooid.

Een brok natuur

In een hoogstamboomgaard gonst het van het dierenleven. Insecten komen af op de bloesems. Zij dienen op hun beurt als voedsel voor andere dieren zoals vogels en vleermuizen.  En ook van het afgevallen fruit dat blijft liggen komen heel wat dieren snoepen: vlinders, eikelmuis, das, …. 

Hoogstamfruitbomen hebben de neiging om holten te vormen en dit zijn ideale nestplaatsen voor mezen, steenuilen en andere vogels.  In de kruin van oude appelaars vinden maretakken al eens een plaatsje.

Vandaag zet Regionaal Landschap Dijleland zich in om de hoogstamboomgaarden die nog in het Dijleland aanwezig zijn te herstellen, nieuwe hoogstamboomgaarden aan te leggen en oude fruitrassen die typisch zijn voor onze streek terug naar het Dijleland te halen. Niet alleen omwille van hun hierboven beschreven historische waarde, maar ook omwille van hun belang voor natuur en landschap. Zie project Hoogstamboomgaarden.

Praktische info vind je ook in deze brochure.